MỤC LỤC
Phần mở đầu 2
1. Lý do chọn đề tài 2
2. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu 3
3. Mục đích và nhiệm vụ 3
4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 4
5. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn 4
6. Kết cấu tiểu luận 5
B. Nội dung 6
I. Những vấn đề lý luận về giá trị thặng dư. 6
1. Quan điểm của Mác(Ăngghen, chủ nghĩa Mác(Lênin về giá trị thặng dư. 6
a. Quan điểm của Mác(Ăngghen về giá trị thặng dư 6
b. Quan điểm của Lênin về giá trị thặng dư 7
2. Các phương pháp sản xuất giá trị thặng dư. 8
a. Phương pháp sản xuất giá trị thặng dư tuyệt đối 9
b. Phương pháp sản xuất giá trị thặng dư tương đối 10
II. Vấn đề bóc lột giá trị thặng dư của giai cấp công nhân trong chủ nghĩa tư bản. 11
1. Lịch sử hình thành chủ nghĩa tư bản. 11
2. Sự ra đời của chủ nghĩa tư bản ở Tây Âu 13
3. Thực trạng của vấn đề bóc lột GTTD của giai cấp công nhân trong CNTB. 15
4. Giải pháp. 17
C. Kết luận 20
D. Tài liệu tham khảo 21
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong mọi xã hội, sức lao động là yếu tố sản xuất chủ yếu, và chính lao động tạo ra một lượng giá trị mới lớn hơn giá trị của bản thân hàng hóa sức lao động. Khi sức lao động trở thành hàng hóa thì tiền tệ mang hình thái là tư bản và gắn liền với nó là một quan hệ sản xuất mới xuất hiện: quan hệ giữa nhà tư bản và lao động làm thuê. Thực chất của mối quan hệ này là nhà tư bản chiếm đoạt giá trị thặng dư của công nhân làm thuê. Và để đạt được mục đích tối đa của mình, các nhà tư bản đã mua sức lao động của người công nhân kết hợp với tư liệu sản xuất để sản xuất ra sản phẩm và thu về giá trị thặng dư. Cho nên giá trị thặng dư là nguồn gốc hình thành nên thu nhập của các nhà tư bản và các giai cấp bóc lột trong chủ nghĩa tư bản.
Các nhà kinh tế học tư sản thường cho rằng mọi công cụ lao động, mọi tư liệu sản xuất đều là tư bản. Thực ra bản thân tư liệu sản xuất không phải là tư bản, nó chỉ là yếu tố cơ bản của sản xuất trong bất cứ xã hội nào. Tư liệu sản xuất chỉ trở thành tư bản khi nó trở thành tài sản của các nhà tư bản và được dùng để bóc lột lao động làm thuê. Ta có thể định nghĩa chính xác: tư bản là giá trị mang lại giá trị thặng dư bằng cách bóc lột lao động không công của công nhân làm thuê. Và giá trị thặng dư là phần giá trị mới dôi ra ngoài giá trị sức lao động do công nhân làm thuê tạo ra, bị nhà tư bản chiếm không và là nguồn gốc làm giàu của các nhà tư bản. Như vậy, sản xuất giá trị thặng dư là quy luật kinh tế tuyệt đối của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa, là cơ sở của sự tồn tại và phát triển của chủ nghĩa tư bản, là nội dung chính của quy luật thặng dư.
Việc nghiên cứu phạm trù giá trị thặng dư có vai trò và ý nghĩa rất quan trọng. Nó quyết định các mặt chủ yếu, các quá trình kinh tế chủ yếu của chủ nghĩa tư bản. Nó là động lực vận động, phát triển của chủ nghĩa tư bản, đồng thời nó cũng làm cho mọi mâu thuẫn của chủ nghĩa tư bản ngày càng sâu sắc, đưa đến sự thay thế tất yếu chủ nghĩa tư bản bằng một xã hội khác cao hơn. Trong thế kỉ XX đã có nhiều công trình khoa học luận giải về vấn đề giá trị thặng dư và bóc lột, thế nhưng sự hiểu biết về vấn đề này có lẽ còn ít. Vì tất cả những lý do trên nên tôi quyết định tìm hiểu về phương thức bóc lột giá trị thặng dư trong chủ nghĩa tư bản và lấy đó làm đề tài nghiên cứu cho bài tiểu luận của mình.
Tổng quan về vấn đề nghiên cứu
Giá trị thặng dư và bóc lột là vấn đề có thật, có từ lâu, và nó trở thành vấn đề lớn của nhân loại. Trong thế kỉ XX, đã có nhiều công trình khoa học luận giải về giá trị thặng dư và bóc lột như Nhà nghiên cứu Khoa học xã hội, PGS-TS Trần Trọng Đăng Đàn nghiên cứu vấn đề nhận thức nội hàm khái niệm giá trị thặng dư; giá trị thặng dư và bóc lột – nhìn từ góc độ pháp luật của Ngô Đạt, tạp chí KHPL số 2